Apeqqutit apeqqutigineqakulasut

Sooruna soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermik peqartariaqartunga?
Aaqqissuussineq Kalaallit Nunaanni innuttaasut soraarninngorpata inuunermi atugaat pitsaanerusut qulakkeerniarlugit eqqunneqarpoq.
Soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussineq inuunerup ingerlanerani sapinngisamik annertunerpaamik atuinikkut inuit ataasiakkaat assigiinnerusumik atugaqarsinnaanerannut peqataassaaq taamaalillunilu siunissami soraarninngortussap inuunermi atugai pitsaanerulersissallugit peqatigisaanillu siunissami pisortat aningaasaqarnikkut ingerlatsinerat patajaatsoq peqataaffigissallugu.
 
Soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut akilersuiuaannassaanga?
Aap, soraarninngortutut ukioqalernissavit tungaanut akilersuissaatit (oktober 2017-imi soraarninngortut ukiui tassaapput 66-it).
Taamaattorli soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut Akileraartarnermut Aqutsisoqarfiup pilersitaanut akiliisarnerit ingerlatiinnassagit piumasaqaataanngilaq. Soraarnerussutisianik neqerooruteqartartumi allani namminerisannik soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussannik tamatigut pilersitsinissannut periarfissaqarputit. Taamaattorli aaqqissuussinerup ingerlatseqatigiiffiullu inissiffigisaata inatsimmi piumasaqaataasut naammassissallugit.
Sumut akiliissanerlutit nammineq aalajangissavat. Taamaattorli soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinerit pensionskarsimi, sillimmasiisarfimmi imaluunniit inuuneq tamaat imaluunniit pensionsforsikringsselskabimi, sillimmasiisarnermik ingerlatsinissamut Finanstilsynimiit akuerisaasumi inissisimassalluni. Taanna Kalaallit Nunaata avataani inissisimasinnaavoq. Soraarnerussutisiatigut aaqqissuussinerit aningaaserivimmi aamma inissisimasinnaavoq, aningaaserivik Kalaallit Nunaanni aalajangersimasumik inissisimappat imaluunniit aalajangersimasumik tassani ingerlatsiveqarpat.

Tjenestemandit soraarnerussutisiaat aamma soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut pinngitsoorani ilaanissaq pillugu malittarisassanut ilaappat?
Tjenestemandit soraarnerussutisiaannik peqareeruit soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut pinngitsoorani ilaanissaq pillugu piumasaqaammut ilaanngilatit. Tjenestemandit soraarnerussutisiaannit tigusaqartalereersimaguit tigusartakkatit aamma soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut pinngitsoorani ilaanissamut ileqqaarnissamut tunngavigisat naatsorsornerannut akiliutit ilaassanngillat. Maluginiassavalli soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut akiliuteqarnissamut pisussaaffeqaravit, illit:
• Suli sulisuuguit, taamaalillutillu 100.000 kr.-it sinnerlugit allatigut isertitaqaruit.
• Imaluunniit 100.000 kr.-it sinnerlugit sinneqartoorfiusumik akileraaruteqaataasussanik namminersortutut suliffiuteqaruit.

Soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut akilersuisareeruma soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut nutaatut pilersitsinissaq pillugu piumasaqaammut ilaavunga?
Soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussineq pillugu inatsit neqerooruteqartumi aalajangersimasumi soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermik nutaamik pilersitsinissamut pisussaaffiliinngilaq. Maannakkut soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinernut akiliuteqartarnerit allanngortinnagu taamaattumik ingerlaannarsinnaavutit. Taamaattorli maluginiassavat maannakkut soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinernut akiliisarnitit inatsimmi akiliutigineqartussat nalinginut naammassinnissammata.

Kalaallit Nunaata avataani soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut akiliuteqartaruma soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut pinngitsoorani ilaanissaq pillugu piumasaqaatit naammassisinnaavakka?
Aap, soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinerit, sillimmasiisarnermik ingerlatsivimmik ingerlatsinissamut Finanstilsynimit akuerisaasumi pensionskarsimi imaluunniit inuuneq tamaat aamma/imaluunniit pensionsforsikringsselskabimi inissisimappat, taamatut aaqqissuussinermut akiliuteqarnermi inatsimmi piumasaqaatit naammassissavatit.
Akerlianilli aaqqissuussineq aningaaserivimmi Kalaallit Nunaata avataani inissisimappat soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut akiliisinnaanngilatit.

Ilanngaatit qanoq paasineqassappat, aamma taamatut ilanngaateqarsinnaavunga?
Soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut Kalaallit Nunaanni inissisimasumut akiliisaruit amerlanertigut soraarnerussutisiaqarnissamut akiliutinnit ilanngaateqarsinnaatitaallutillu sulisitsisup akiliutai ilanngaatigisinnaavatit.
Soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinerni nammineq inuttut pilersissimasanni, akileraartussaannginneq tassaavoq akiliutigisimasannik ilanngaateqarsinnaatitaagavit. Tamanna isumaqarpoq, aningaasarsiatit akileraaruteqaataasussat naatsorsulerukkit akiliutigisimasatit ilanngaatigisinnaagakkit. Maluginiassavat akiliutigisimasannut taakkununnga ilanngaat akileraaruteqaataasussanit ilanngaataammat taakkulu akileraaruteqaataasussanit ilanngaatitit allat ilanngullugit nalilissavat ilanngaat aalajangersimasoq imaluunniit akileraaruteqaataasussanit ilanngaatit tamarmiusut nalingat arlaat atorniarnerlugu.
Soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinerni, atorfeqarnermut atatillugu pilersinneqarsimasuni akileraartussaannginneq tassaavoq sulisitsisup akiliutaa akileraaruteqaataassanngimmat. Tamanna isumaqarpoq aningaasarsiatit akileraaruteqaataasussat naatsorsorneqarneranni akiliutigisimasat ilanngutissanngikkitit. Tassani soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut sulisitsisup akiliutai illillu nammineq akiliutitit pineqarput.

Akileraartarnermut Aqutsisoqarfiup Pinngitsoorani Soraarnerussutisiassanik uannut pilersitsinissaa sioqqullugu aningaasat amigaataasut nammineq akilernissaannut periarfissaqarpunga?
Aap, periarfissaqarputit. 2019-imiit ukiumi aningaasarsiorfiusumi qaangiuttumi soraarnerussutisiaqarnissamut akiliutinik ukiut tamaasa ulloq 31. august nallertinnagu Akileraartarnermut Aqutsisoqarfik naatsorsuisassaaq. Tamatuma kingorna aningaasat amigaatigineqartut ilinnit akileqquneqassapput. Nikingassutaasoq sapaatit akunneri sisamat iluanni akilereersimassavatit.

Akiliuteqartarnissamut piumasaqaatit eqqortinngikkukkit procenti akileraarutissaq qanoq annertutigisumik qaffanneqassava?
Procenti akileraarutissaq ukiumi qaffaaffiusumi akiligassat nalinginut atuuttunut naapertuuttunngorlugu procenti qaffanneqassaaq. Tassa imaappoq procenti akileraarutissaq, assersuutigalugu 2019-imi akissarsialimmut 5 %-imik aamma 2020-imi 6 %-imik qaffanneqarsinnaavoq, 2018-imi akissarsiaqartoq soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermik pilersitsisimanngippat, imaluunniit 2018-imut atuuttumik akiliutissap nalingatut qaffasitsigisumik akiliisarsimanngippat.
Namminersortutut inuussutissarsiortunut atuuttoq tassaavoq procenti akileraarutissaq 2019-imi 3 %-imik aamma 2020-mi 4 %-imik qaffanneqarsinnaammat. Namminersortutut inuussutissarsiuteqartunut 2022-ip tungaanut aamma akissarsiaqartunut/inuinnarnut 2024-ip tungaanut ukiuni tamani akiliutissat nalingi 1 %-imik qaffanneqartartussaammata, soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermik illit suli pilersitsisimanngikkuit aamma naammattunik akiliisarsimanngikkuit procenti akileraarutissaq ukiuni tulliuttuni suli qaffaqqinneqartassaaq. Soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut akiliisimanngikkuit illit akileraarutissappit procentiata annertuumik qaffanneqarneranik taamaattumik kinguneqarsinnaavoq.

Taavami Kalaallit Nunaat qimallugu nuukkuma?
Kalaallit Nunaat qimallugu nuukkuit, aamma Kalaallit Nunaannut tamakkiisumik akileraartussaajunnaaruit, taava soraarnerussutisiaqarnissamut aaqissuusinermut pinngitsoorani ilaanissaq pillugu inatsimmut ilaajunnaassaatit. Soraarnerussutisiaqarnissamut aaqqissuussinermut akiliisarnissat pillugu piumasaqaat taamaalilluni atuukkunnaassaaq.
Nuunnissat tikillugu akiliutigisimasatit, soraarninngornissavit tungaanut uninngatiinnarsinnaavatit. Aamma soraarnerussutisiaqarnissamut neqerooruteqartunut allanut nuussinnaavatit.
Aaqqissuussinerit Kalaallit Nunaanniit nuunneqarnissaa toqqassagukku maluginiassavat Kalaallit Nunaanni akitsuummik akiliissagavit. Akitsuut tassaavoq 55 %. Aaqqissuussinerpit nuutsinnissaa sioqqullugu nunami nuuffigisanni akileraartarnermi malittarisassat aamma misissortariaqarpatit.
Kalaallit Nunaat qimallugu nuunnermi nunami nuuffigisanni akileraartarnermi malittarisassat ilisimasariaqarpatit. Kalaallit Nunaat nunanik allanik arlalinnik marloriaammik akileraartitsinissaq pinngitsoorniarlugu isumaqatigiissuteqarpoq.

Danmarkimut nuunnermi, marloriaammik akileraartitsinissaq pinngitsoorniarlugu Kalaallit Nunaata Danmarkimik isumaqatigiissuteqarnera pillugu immikkoortoq takujuk.